ಪುಸ್ತಕಗಳು: ನೂರು ಚೂರು ಪಾರು, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪದಕೋಶ, Waves of Thoughts

ಬುಕ್ಕಾಂಬುಧಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪದಕೋಶ

ಸುಮಾರು 1935-40ರ ಕಾಲ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಪೂರ್ವಕಾಲ, ಬ್ರಿಟಿಶರ ಆಡಳಿತಕಾಲ, ಹಳೇಮೈಸೂರಿನ ಅರಸರಕಾಲ. ಆಗೆಲ್ಲ ರುಪಾಯಿ, ಆಣೆ, ಕಾಸುಗಳ ವ್ಯವಹಾರ. ಅದೂ ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪ. ಕಾರಣ, ಜನಗಳು ಹಣ ಕೊಟ್ಟು-ಕೊಳ್ಳುವ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಸಾರದವರೂ ಬೇಕಾದ ದವಸಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಲ-ಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಬೇಕು-ಬೇಡಗಳು ಕ್ಲುಪ್ತ. ಅವರವರಿಗೆ ಅವರದೇ ಆದ ನಿತ್ಯದ ಬದುಕು. ತೃಪ್ತಿಕರವಾದ ವಿನಿಮಯ ಜೀವನ. ಹಾಗಾಗಿ ಹಣವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು-ಕೊಳ್ಳುವ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕಾರು ಮಾತ್ರ. ನನಗೆ ತಿಳಿದಂತೆ ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಯಾದ ಬುಕ್ಕಾಂಬುಧಿಯಲ್ಲಿ (ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ, ಕರ್ನಾಟಕ) ವೀಳ್ಯದೆಲೆ, ಸೂಜಿ, ಹೊಲಿಯುವ ದಾರ ಮುಂತಾದುವನ್ನು ಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಹಣದ ಬದಲು ರಾಗಿಯನ್ನೋ, ಅಕ್ಕಿಯನ್ನೋ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ನಾಣ್ಯಗಳೆಂದರೆ - ಕಾಸು, ಮೂರುಕಾಸು (ತಾಮ್ರದ್ದು), ನಾಲ್ಕು ಕಾಸು, ಒಂದಾಣೆ, ಎರಡಾಣೆ (ನಿಕ್ಕಲ್ ಲೋಹ), ನಾಲ್ಕಾಣೆ (ನಿಕ್ಕಲ್ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿ), ಎಂಟಾಣೆ, ರೂಪಾಯಿ ಬೆಳ್ಳಿಯದು. ನಾಲ್ಕಾಣೆಯನ್ನು ‘ಪಾವಲಿ’ ಎಂದೂ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ನಾಲ್ಕು ಕಾಸುಗಳಿಗೆ ‘ದುಡ್ಡು’ ಎಂದು ಹೆಸರು.

ಹಣಕಾಸಿನಂತೆಯೆ, ಅಳತೆಮಾಡುವ ಉಪಕರಣಗಳಾದ ಚಟಾಕು, ಅರ್ಧಪಾವು, ಪಾವು, ಅಚ್ಚೇರು, ಸೇರುಗಳನ್ನು ಅಕ್ಕಿ, ರಾಗಿ ಮುಂತಾದ ದವಸಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಅಳತೆಮಾಡಲು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸೇರಿಗಿಂತಲೂ ದೊಡ್ಡದಾದ ಅಳತೆಗೆ ‘ಬಳ್ಳ’ (ಬಳ್ಳ ಎಂದರೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ 8ಸೇರು ಕೊಳಗ) ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ನೂರು ಸೇರಿಗೆ ‘ಪಲ್ಲ’ ಎಂದು, ಮುನ್ನೂರು ಸೇರಿಗೆ ‘ಖಂಡುಗ’ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಅಳೆಯಲು - ಚೋಟು, ಗೇಣು, ಮೊಳ, ಮಾರು ಪದಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದವು. ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ಕೈಯಲ್ಲೆ ಸೂಜಿಯಿಂದ ಬಟ್ಟೆ ಹೊಲಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಈಗ ನಾನಾರೀತಿಯ ಹೊಲಿಗೆಯಂತ್ರಗಳು ಬಂದಿವೆ. ಅಳತೆಮಾಡಲು ಮೀಟರ್‌ಪದ್ಧತಿ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಬೆಲ್ಲ ಮುಂತಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ತಕ್ಕಡಿಯಲ್ಲಿ ತೂಕ ಮಾಡಿ ಕೊಡುವ ಅಳತೆಕಲ್ಲುಗಳಿಗೆ ‘ತೂಕದ ಬಟ್ಟು’ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಅದು ಕಬ್ಬಿಣದ್ದು. ಅವುಗಳಿಗೂ ಕೂಡ - ಸೇರು, ಸವ್ವಾಸೇರು, ಅಡಿಸೇರು, ವೀಸೆ, ಪಂಚೇರು, ಧಡಿಯ, ಮಣ ಎಂದೆಲ್ಲ ಹೆಸರುಗಳು. ಈಗ ಕೇಜಿ, ಪೌಂಡು ತೂಕಗಳು, ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್, ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದ ಅಳತೆಗಳು ಬಳಕೆಗೆ ಬರುತ್ತಿವೆ. ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಹೊತ್ತುಹೇಳಲು ಗಡಿಯಾರಗಳೇನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಅಜ್ಜಿ ಬಿಸಿಲಿನ ನೆರಳನ್ನು ನೋಡಿ ಎಷ್ಟುಗಂಟೆ ಇರಬಹುದೆಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಅಭಿಮುಖವಾಗಿ ನಿಂತು ನೆಲದಮೇಲೆ ಬೀಳುವ ನೆರಳಿನಿಂದ ಗಂಟೆಗಳನ್ನು ಗೊತ್ತುಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಸೂರ್ಯನು ನೆತ್ತಿಯಮೇಲೆ ಬಂದಾಗ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 12 ಗಂಟೆ. ಸೂರ್ಯ ಮುಳುಗುವ ಸಮಯವಾದರೆ ಸುಮಾರು ಆರು ಗಂಟೆ, ಹೀಗೆಲ್ಲ ಇತ್ತು. ಈಗ ಮಕ್ಕಳ ಕೈಗೂ ಗಡಿಯಾರಗಳು ಬಂದಿವೆ, ನಾನಾರೀತಿಯ ಗಡಿಯಾರಗಳು ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿವೆ. ಒಂದುಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು, ಮೈಸೂರು ಅಂತಹ ದೊಡ್ಡನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲುಗೋಪುರದ ಗಡಿಯಾರಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದ್ದವು. ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನಲ್ಲಿ (ಬುಕ್ಕಾಂಬುಧಿ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ, ಕರ್ನಾಟಕ) ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಮೆಲುಕುಹಾಕಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿ, ಒಂದೊಂದನ್ನೂ ಜ್ಞಾಪಕಕ್ಕೆ ಬಂದಬಂದಹಾಗೆ ಬರೆಯಹೊರಟಿದ್ದೇನೆ. ಎಷ್ಟೋ ವಸ್ತುಗಳ ಹೆಸರುಗಳು, ಆಚರಣೆಗಳು ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಅಂದಮೇಲೆ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಇವುಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿದಾಗ ನಮ್ಮ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು, ಮರಿಮಕ್ಕಳು ಆ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಯಾವುದಾದರೂ ಪ್ರಾಣಿಯೋ ಅಥವಾ ಹಳ್ಳಿಯ ಹೆಸರೋ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಭಾವಿಸಿದರೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನಿಲ್ಲ! ಬುಕ್ಕಾಂಬುಧಿ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಪದಗಳನ್ನು ಅದೇರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ ಇರುವುದನ್ನು ನನ್ನ ತಿಳಿವಳಿಕೆಗೆ ಬಂದುದನ್ನು ಹಾಗೂ ಜಾನಪದಕೋಶ ಮೊದಲಾದ ಆಕರಗಳಿಂದಲೂ ಆರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ. ಆ ಸಂಪಾದಕರಿಗೆ ನನ್ನ ಕೃತಜ್ಞತೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಬುಕ್ಕಾಂಬುಧಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ (ಸಂಪಾದಕ)